ชีวิตในศตวรรษที่ 21 ของชาวมอญและชาวไทยรามัญที่อาศัยอยู่ในอาณาเขตต่าง ๆ ในชุมนุมชนมอญ สะท้อนความจริงเรื่องการเปลี่ยนแปลงความคิดเรื่อง ความเป็นชาติ และการประดิษฐ์ “ความเป็นมอญ” ที่เกิดขึ้นท่ามกลางความแตกต่าง และการผสมผสาน ซึ่งมีลักษณะซับซ้อนและทับซ้อน บนพื้นที่ใหม่ ๆ ที่มีพลวัต ผ่านการอพยพเคลื่อนย้ายซึ่งเกิดขึ้นตลอดเวลา กระบวนการเรียนรู้ใหม่ ที่เกิดขึ้นจึงมีลักษณะสะสมและเลื่อนไหล สำนึกและตัวตนของแรงงานข้ามชาติมอญ จึงไม่ได้ถูกกำหนดโดยปัจจัยภายนอกเช่นในอดีต แต่ถูกพัฒนาขึ้นบนความสมดุล ของประสบการณ์และทักษะในการใช้ชีวิตอย่างมีเป้าหมาย